Recent is in Nederland een onderzoek uitgevoerd naar een speciale vorm van lidocaïne als mogelijke behandeling voor post-COVID. Het onderzoek kreeg veel media-aandacht en riep bij veel mensen met post-COVID vragen op: kan dit middel helpen? En is het veilig? In het Geneesmiddelenbulletin (Ge-Bu), een onafhankelijk tijdschrift voor artsen en andere zorgprofessionals, is het onderzoek kritisch bekeken.
Geen bewijs voor werkzaamheid lidocaïne
Het Ge-Bu signaleerde dat sommige deelnemers aan het onderzoek verbetering van hun klachten meldden, maar benadrukt dat dit geen bewijs is voor de werkzaamheid van lidocaïne. Het onderzoek was relatief klein en had een opzet die het moeilijk maakt om betrouwbare conclusies te trekken over de werking en de veiligheid. Ook is het nog niet duidelijk hoe deze vorm van lidocaïne bij post-COVID precies zou moeten werken.
Een belangrijk punt is dat er tijdens de studie veel bijwerkingen zijn gemeld. Daarbij ging het niet alleen om milde klachten, maar ook om ernstige incidenten, waarbij de injectie per ongeluk in een bloedvat toegediend werd. Er zijn ook veel deelnemers uitgevallen tijdens het onderzoek, en het is niet bekend hoe het hen is vergaan.
Over mogelijke gevolgen van de behandeling op langere termijn is nog niets bekend. De behandeling is daarnaast kostbaar en moet meerdere keren per dag worden toegediend, wat de behandeling intensief en belastend maakt voor patiënten.
Wat betekent dit voor patiënten?
Voor mensen met post-COVID is het begrijpelijk dat hoopvolle berichten over mogelijke nieuwe behandelingen hoop geven. Tegelijkertijd is er op basis van de huidige gegevens nog te veel onzeker om dit middel verantwoord toe te passen in de praktijk. De belangrijkste onzekerheden zijn:
- Er is tot nu toe maar één onderzoek naar deze behandeling gedaan.
- Het onderzoek was onvoldoende qua grootte en kwaliteit
- Het is nog onduidelijk hoe deze vorm van lidocaïne zou moeten werken bij post-COVID.
- Tijdens het onderzoek zijn verschillende bijwerkingen gemeld.
- Er is geen kennis over de veiligheid op lange termijn van de behandeling
- De behandeling is kostbaar en vraagt een intensieve toediening.
Conclusie
Het is positief dat er meer onderzoek wordt gedaan naar mogelijke behandelingen voor post-COVID. Patiënten hebben dringend behoefte aan effectieve en veilige opties. Juist daarom is het heel belangrijk dat onderzoek goed worden opgezet en zorgvuldig wordt uitgevoerd.
Op basis van dit ene beperkte onderzoek van onvoldoende kwaliteit, kunnen geen betrouwbare uitspraken worden gedaan over de werkzaamheid, veiligheid of risico’s van lidocaïne. Het is daarom volgens het Ge-Bu niet verantwoord om deze behandeling nu in de praktijk toe te passen. Er is eerst degelijk vervolgonderzoek nodig voordat dit middel een plaats kan krijgen in de zorg voor mensen met post-COVID.
Het onderzoek is teruggetrokken en wordt onderzocht door de inspectie
Naast de kritische beoordeling in het Ge-Bu is er recent (eind februari 2026) een kritisch artikel verschenen in Follow the Money. Dit artikel gaat over de consequenties van maandenlang post-COVID patiënten behandelen met lidocaïne buiten het zicht om van instanties die toezien op geneesmiddelenonderzoek. De inspectie heeft inmiddels onderzoek aangekondigd. De onderzoekers van de VU hebben in samenspraak met de betrokken kliniek hierop besloten het artikel terug te trekken omdat er twijfels zijn over de manier waarop het onderzoek is uitgevoerd. Zij wachten de herbeoordeling af waaruit duidelijk moet worden of dit is uitgevoerd volgens de geldende medisch-ethische regels.
Patiëntenadvies
De patiënten die deze behandeling krijgen, vallen onder de verantwoordelijkheid van hun behandelaren bij de Excellent Care Clinics. Mensen met post-COVID die overwegen deze behandeling te starten of al stappen hebben gezet om deze te volgen, adviseren wij de herbeoordeling van het onderzoek door de inspectie af te wachten.
