Er is een nieuwe wetenschappelijke overzichtsstudie van Massimo Nunes, Resia Pretorius, Rob CI Wüst, et. al., gepubliceerd begin 2026 . In deze review is het groeiende bewijs verzameld voor de verklaring waarom postinfectieuze klachten kunnen aanhouden na een virusinfectie.
Veel mensen met post-COVID of ME/CVS hebben ernstige klachten, terwijl dit niet aantoonbaar is met standaardonderzoek. Patiënten ervaren bijvoorbeeld o.a. extreme vermoeidheid, verergering van klachten na (milde) fysieke, emotionele en cognitieve inspanning (PEM), hersenmist en duizeligheid. Er is dus wel iets in het lichaam aan de hand. Onderzoekers willen weten waarom bij sommigen klachten blijven bestaan na een infectie.
Wat onderzochten de onderzoekers?
In dit overzichtsartikel richten de onderzoekers zich op de bloedvaten en in het bijzonder op het endotheel: de dunne laag cellen aan de binnenkant van alle bloedvaten. Deze laag is essentieel voor een goede doorbloeding en zuurstoftoevoer naar organen zoals de hersenen, spieren en darmen.
Een virusinfectie, zoals COVID‑19, kan dan deze endotheelcellen beschadigen. Bij sommige mensen herstellen deze cellen daarna niet goed. Door de infectie kunnen endotheelcellen in een toestand komen die celveroudering wordt genoemd. Dat betekent dat de cellen als het ware zijn verouderd of ontregeld:
- ze werken niet meer goed;
- ze verdwijnen niet vanzelf;
- ze blijven stress‑ en ontstekingssignalen afgeven.
Normaal gesproken ruimt het immuunsysteem zulke slecht werkende cellen op. Deze overzichtsstudie beschrijft dat dit bij post-COVID en ME/CVS mogelijk onvoldoende gebeurt, waardoor deze ontregelde cellen blijven bestaan.
Bloedvaten zeer belangrijk
Bloedvaten zorgen ervoor dat zuurstof en voedingsstoffen op de juiste plek komen. Als het endotheel niet goed functioneert, kan dit volgens de onderzoekers leiden tot:
- verminderde bloedtoevoer naar de hersenen (mogelijk zorgend voor hersenmist en duizeligheid);
- onvoldoende zuurstoftoevoer naar spieren (vooral merkbaar bij inspanning);
- aanhoudende ontstekingsreacties;
- problemen met stolling en vaatvernauwing;
- klachten in meerdere organen tegelijk.
Deze biologische factoren kunnen helpen verklaren waarom klachten verergeren na inspanning en waarom patiënten zich vaak zieker voelen na activiteiten die voorheen geen probleem waren.
Wat betekent dit voor de toekomst?
Bestaande onderzoeksbevindingen zijn samengebracht en geven richting aan vervolgonderzoek. Een beter begrip van de rol van bloedvaten en endotheel kan volgens de onderzoekers bijdragen aan:
- het ontwikkelen van betere diagnostische tests;
- het vinden van biologische kenmerken (biomarkers);
- het ontwerpen van gerichtere en veiligere behandelingen;
- het vermijden van interventies, zoals ongeschikte oefenprogramma’s, die klachten kunnen verergeren bij mensen met PEM.
Samenvattend
- De rol van bloedvaten bij post-COVID en ME/CVS is onderzocht;
- Virusinfecties kunnen bloedvatcellen blijvend ontregelen;
- Slecht functionerende bloedvaten kunnen klachten in meerdere organen verklaren;
- Biologische factoren kunnen klachten zoals PEM, hersenmist en ernstige vermoeidheid helpen verklaren;
- Deze kennis kan helpen bij betere diagnostiek en gerichte behandeling in de toekomst.
